Trochę historii
W naszych realiach temat wyposażenia ochronnego „z prawdziwego zdarzenia” dla policjantów wybił się ponad dekadę temu, kiedy „żółwie” z lat 80. i 90. XX w. stały się rozwiązaniem nieco przestarzałym, a potrzebne były zestawy dla policjantów etatowych i nieetatowych oddziałów prewencji biorących udział m.in. w zabezpieczeniu rozgrywek UEFA EURO 2012.
Po kilku latach, kiedy zmianie uległa taktyka działania pododdziałów zwartych, postanowiono dostosować do niej sprzęt ochronny, czyli stworzyć nowy lepszy model.
Konstruując nowy model kamizelki, zadbano o możliwość dostosowania wielkości powierzchni ochronnej do indywidualnych potrzeb użytkownika wynikających z zagrożeń, na jakie jest narażony przy podejmowaniu interwencji. W 2017 r. dostarczono policji 505 nowych kompletów zestawów przeciwuderzeniowych.
W 2018 r. podjęto prace nad projektem nowego rozwiązania prewencyjnej „zbroi”. Pod koniec listopada 2020 r. polska policja ruszyła z serią „prewencyjnych” przetargów. Ostatecznie w 2024 r. formacje policyjne otrzymały kolejne, nowe zestawy antyuderzeniowe.
Dla kogo?
Funkcjonariuszy prewencji i patroli interwencyjnych
Kwestia skutecznej osłony antyuderzeniowej pojawia się zazwyczaj w kontekście wyposażenia funkcjonariuszy prewencji, którzy narażeni są na obrażenia ciała w wszelkiego rodzaju zabezpieczeniach zgromadzeń, manifestacji, protestów, pikiet, imprez masowych i meczy. W sytuacjach użycia większych sił policyjnych, w składzie pododdziału zwartego realizacja zadań zależy od funkcji zajmowanej przez policjanta w pododdziale, różne zadania są przydzielone funkcjonariuszom drużyn rozpraszających, interwencyjnych czy wsparcia.
Funkcjonariusz zespołu pierwszego uderzenia narażony jest na bezpośredni napad fizyczny. Może mniej medialną grupą funkcjonariuszy, ale również narażoną na bezpośredni atak, która powinna być wyposażona w kamizelki antyuderzeniowe, to policjanci z patroli wzywanych na interwencję do mieszkań lub ulicznych bójek. Tu sprawdzi się lekkie, ergonomiczne rozwiązanie, które użytkownik może szybko założyć, przed podjęciem interwencji.
Funkcjonariusze Straży Granicznej
Współczesne zagrożenia hybrydowe sprawiają, że nowe podejście do problemu bezpieczeństwa wymagane jest już nie tylko od sił zbrojnych, ale także od formacji takich jak Straż Graniczna.
Funkcjonariusze SG narażeni są na poważne obrażenia spowodowane atakiem różnego rodzaju improwizowaną bronią, od kamieni, przez kawałki drewna nabite gwoździami, po noże. Warunki te wymuszają niejako stosowanie środków ochrony osobistej takich jak osłony antyuderzeniowe.
Funkcjonariusze Służby Więziennej
Zagrożenia dla funkcjonariuszy SW związane są z pracą w bliskim kontakcie z osadzonymi, w zakładach penitencjarnych, karnych i aresztach śledczych.
Stosowanie środków ochrony osobistej jest konieczne w sytuacjach agresywnych zachowań w jednostkach penitencjarnych (atak z użyciem ostrego narzędzia, często igły) i w zakładach karnych podczas interwencji w incydentach zagrażających bezpieczeństwu personelu i osadzonych.
Poprawa bezpieczeństwa jednostek przez ich doposażenie w odpowiedni sprzęt funkcjonariuszy i pracowników cywilnych jest między innymi celem programu modernizacji Służby Więziennej.
Funkcjonariusze Służby Ochrony Kolei
Grupy i patrole interwencyjne Służby, których funkcjonariusze monitorują dworce, linie kolejowe oraz inne obiekty związane z infrastrukturą kolejową, reagując m.in. na bójki, akty wandalizmu, kradzieże czy podejrzenia zamachu terrorystycznego.
Służby Medyczne
Obecnie nawet wydanie mandatu lub dystrybucja biletów parkingowych może prowadzić do gwałtownych konfrontacji. Dzięki odpowiedniej kamizelce ochronnej, użytkownik może
zmniejszyć ryzyko urazu w przypadku gwałtownego uderzenia poprzez uderzenia i kopnięcia.
Ostatnio do publicznej debaty o bezpieczeństwie dołączono kwestię osłony antyurazowej dla załóg Pogotowia Ratunkowego. Warto zastanowić się jak powinny wyglądać ergonomiczne rozwiązania dla tej grupy użytkowników, gwarantujące bezpieczeństwo i umożliwiające jednocześnie działania ratownicze.
Funkcjonalność systemu antyurazowego w kontekście potrzeb użytkownika.
Ekwipunek ochronny to odpowiedź na zagrożenia, uwzględniający charakter działania użytkownika, a poszczególne elementy systemu nie powinny ograniczać mobilności funkcjonariusza przez swoją konstrukcję, ani przez ciężar.
Zestaw przeciwuderzeniowy
Użytkowany obecnie zestaw przeciwuderzeniowy, jako indywidualne wyposażenie ochronne policjanta działającego w pododdziale zwartym, składa się z kamizelki przeciwuderzeniowej z ochraniaczami barków i ramion, nagolenników, ochraniaczy ud, ochraniaczy przedramienia, rękawic przeciwuderzeniowych i kasku przeciwuderzeniowego z przyłbicą.
Takie zestawy zabezpieczają funkcjonariuszy przed skutkami uderzeń kijem, pałką, kamieniem, cegłą lub innymi twardymi przedmiotami, np. płytą chodnikową.
Tarcze ochronne, zabezpieczają funkcjonariuszy także przed atakami z użyciem noży, siekier i butelek.
Przeciwuderzeniowy system ochrony musi spełniać wymagania bezpieczeństwa, chronić maksymalnie dużą powierzchnie ciała przed urazami. Poszczególne elementy nie tylko nie powinny ograniczać mobilności funkcjonariusza przez swoją konstrukcję, ani przez ciężar, ale również muszą zapewnić odpowiedni komfort podczas użytkowania w trakcie pełnienia służby, po to aby funkcjonariusz mógł w pełni skoncentrować się na swoich zadaniach.
Modułowy zestaw C.P.E. RIOT 08
Zestaw antyuderzeniowy RIOT 08 w pełni spełnia te warunki. System jest ergonomiczny, skuteczny, spełnia wymagania stosownych norm, a jednocześnie zapewnia komfort użytkowania przez długie godziny. Pozbawiony elementów, które mają wpływ zarówno na duży ciężar jak i na osłabienie mobilności funkcjonariusza, można go szybko założyć bez pomocy drugiej osoby.
Ma to znaczenie w kontekście opinii funkcjonariuszy o trudnościach w samodzielnym założeniu niektórych elementów obecnie używanego systemu, lub ograniczeniu mobilności przez sztywne ochraniacze ud, nagolenniki i wielkorozmiarowe tarcze).Zdaniem użytkowników również twarde płyty z tworzywa PVC i ABS utrudniają wsiadanie do radiowozu czy bieg.
Elementy zestawu RIOT są sztywne, jednak z pewnym zakresem elastyczności, na które ma wpływ zastosowanie nowoczesnych materiałów i technologii, które wyeliminowały potrzebę stosowania twardych elementów z tworzyw sztucznych.
Z założenia zestaw antyuderzeniowy to produkt chroniący przed bezpośrednią agresją, ciosami i uderzeniem różnymi przedmiotami. Zdarzają się sytuacje naruszenia porządku publicznego, zamieszek lub konfrontacji z osobami, które mogą być uzbrojone w niebezpieczne przedmioty, lub broń palną.
Przy przewidywanym zagrożeniu tego typu zestaw RIOT 08 może zostać doposażony w miękkie wkłady balistyczne, dające ochronę na poziomie NIJ III A. Wkłady te umieszczone w komorach, zwiększają poziom ochrony osobistej funkcjonariuszy, a jednocześnie pozwalają na wykonywanie czynności służbowych, dzięki względnej elastyczności i małemu ciężarowi.
Istnieje możliwość zastosowania w kamizelkach antyuderzeniowych RIOT poszycia z taśmami systemu MOLLE, umożliwiających dopięcie ekwipunku.
Zestawy RIOT mogą też być produkowane w konfiguracji trudnopalnej z poszyciem zewnętrznym z tkaniny Nomex.
Wszystkie elementy RIOT są wykonane z materiałów umożliwiających pranie w pralce w ogólnodostępnych środkach piorących. Dotyczy to również wkładek amortyzujących uderzenie, które można wyjmować i prać w pralce automatycznej.
Combat Protective Equipment (CPE®) wygrał przetarg NAMSA (NATO Maintenance and Supply Agency) na zestaw przeciwuderzeniowy, który może być zamawiany za pośrednictwem NATO Logistics Stock Exchange (NLSE) bez konieczności renegocjowania nowych umów dla każdego zamówienia.
Uniwersalność zestawów antyuderzeniowych
Warto podkreślić w tym miejscu, że omawiamy zestaw przeciwuderzeniowy, a nie kamizelkę taktyczną, plate carrier, o zupełnie innej konstrukcji, przeznaczonej zasadniczo do innych zagrożeń, dla innych formacji, do innych działań operacyjnych.
Omawiany zestaw przeciwuderzeniowy nie jest rozwiązaniem uniwersalnym, podobnie jak wspomniana wyżej kamizelka taktyczna, czy kuloodporna z płytami balistycznymi.
W pewnym sensie system antyuderzeniowy to produkt dedykowany, z raczej wąskim zakresem dołożenia możliwych dodatkowych modułów, w celu poszerzenia spektrum funkcjonalności.
Koncepcja „kuloodpornego zestawu przeciwuderzeniowego”
Dla polskich funkcjonariuszy narażanych na ataki zaistniała koncepcja „kuloodpornego zestawu przeciwuderzeniowego”. Co oznacza rozbudowanie obecnie używanego systemu antyuderzeniowego o sztywne wkłady balistyczne, w celu modyfikacji funkcji do roli kamizelki taktycznej. Taka ewentualna transformacja jest dopuszczana dzięki możliwości odpięcia od kamizelki antyuderzeniowej kołnierza, osłon ramion, barków, których nie uważa się za integralne części kamizelki. Należy pamiętać jednak, że trzon kamizelki pozostaje, konstrukcja odmienna od plate carriera uniemożliwia niejako zastąpienie tejże funkcjonalności. Za to sztywność i dodatkowy ciężar płyt balistycznych ma wpływ na nie tylko ergonomię całego systemu antyuderzeniowego, ale ograniczenie możliwości działań użytkownika, nie mówiąc o komforcie wielogodzinnego użytkowania.
Każdy zaoszczędzony gram zapewnia wyższy komfort noszenia. Dlatego zestaw RIOT oferując możliwość dodatkowej ochrony balistycznej na poziomi NIJIII uwzględnia zastosowanie miękkich wkładów balistycznych, zachowując właściwości zestawu jako systemu antyuderzeniowego.
Podsumowanie
Ochrona funkcjonariuszy w sytuacjach o wysokim ryzyku to fundament skutecznych działań służb mundurowych. Zestaw antyuderzeniowy RIOT 08 oraz kamizelka antyuderzeniowa RIOT ZIP C.P.E. Production Oy to rozwiązania, które redefiniują standardy ochrony osobistej. RIOT to przemyślane systemy antyurazowe nowej generacji, zaprojektowane dla funkcjonariuszy formacji prewencyjnych, Straży Granicznej oraz Służby Więziennej, z zaawansowanych technologicznie materiałów i konstrukcji, która bezkompromisowo łączy najwyższy poziom ochrony i komfort użytkowania, eliminuje niedogodności związane z ciężkimi i ograniczającymi ruchy elementami.
Przemyślane rozwiązania dla różnych formacji
- Oddziały prewencji policji – skuteczna ochrona podczas zamieszek i interwencji.
- Straż Graniczna – zabezpieczenie przed improwizowaną bronią w trudnym terenie.
- Służba Więzienna – pewna osłona w kontaktach z agresywnymi osadzonymi.
Systemy RIOT to rozwiązania dostosowane do współczesnych wyzwań, sprawdzony przez służby w Europie i USA, a teraz dostępne również w Polsce.
Tarcze RIOT od C.P.E.
Tarcze RIOT są wykonane z Lexanu o grubości 4 mm, szerokość tarczy wynosi 60 cm.
Lexan® to przezroczysty, termoplastyczny poliwęglan (PC), który charakteryzuje się przede wszystkim ekstremalną udarnością i trudnopalnością, jest odporny na warunki atmosferyczne. Tarcze przeszły testy w najbardziej ekstremalnych warunkach wysokich i niskich temperatur, co nie zmieniło ich właściwości. Tarcze RIOT ustawione jedna obok drugiej można bezproblemowo i spójnie zablokować, tworząc nieprzekraczalną barierę.
Dostępne są różne modele tarcz, o różnych wielkościach, profilach i kształtach, które umożliwiają zastosowanie w określonych działaniach operacyjnych.
